Trepanatie

schedelboring 

Naast magische middelen werden ook ‘aardse oplossingen’ gebruikt om waanzin te verhelpen Aangezien de geestesziekte werd toegeschreven aan een boze geest in het hoofd, werden in de schedel van de krankzinnige gaten geboord om zo deze geest te laten ontsnappen.

Rituele uitdrijvingen van de kwade geest of duivel zijn eveneens een traditioneel antwoord van de mens op waanzin.

Vertoornde geesten, de straffende hand van een god of een betovering door een heks zijn voor de hand liggende verklaringen voor zoiets ongrijpbaars als geestesziekte. In de zogenaamde traditionele culturen – of het nu Congolese Twa, Canadese Inuit, of de Oude Belgen zijn – werd vaak naar dergelijke externe oorzaken gegrepen om krankzinnigheid te verklaren.

Om de zieke van zijn waanzin af te helpen zijn de mogelijkheden vervolgens heel divers. Het is elke keer de bedoeling de boze geesten uit het lichaam weg te jagen en dit liefst op een bovennatuurlijke manier. Zo gebruikt men kruiden die door vermeende verwijzingen in hun naam of hun uitzicht naar krankzinnigheid verwijzen. Ze bij volle maan plukken kan daarenboven nooit kwaad. Toverdrankjes met allerhande magische ingrediënten, offers voor de goden of voorouderlijke aanroepingen zijn in een dergelijke magische wereld nooit ver weg. Rituele uitdrijvingen van de kwade geest of duivel zijn eveneens een traditioneel antwoord van de mens op waanzin. Zang, dans en gebeden worden vaak gecombineerd met al het bovenstaande.

Soms wordt ook naar meer aardse oplossingen gegrepen. Waar men geestesziekte toeschrijft aan een boze geest die in het hoofd van de zieke huist, wordt wel eens geprobeerd die geest door een schedelboring te doen ontsnappen. Zo zijn er in verschillende culturen getrepaneerde schedels teruggevonden, waarbij soms rond de wondrand opnieuw kraakbeen aangegroeid is. Dit bewijst dat de persoon in kwestie na de ingreep nog lange tijd heeft geleefd, hoewel de mogelijkheden tot verdoving en ontsmetting in dergelijke samenlevingen zo goed als onbestaande waren.

Welke oplossing voor waanzin men ook gebruikt, in bovengenoemde traditionele culturen wordt de oorzaak van de aandoening steeds buiten de mens gezocht. Het is pas in het Oude Griekenland dat er bronnen opduiken waarin de reden van de waanzin in de zieke zelf wordt gezocht.

test test